Kunst & Media Bewaar

Geschiedenis en aardrijkskunde op een 21ste-eeuwse manier

Onzichtbaar Nederland
Onzichtbaar Nederland © NPO 1

Doordeweeks schrijft columnist Han Lips hier over wat hem is opgevallen op televisie. Vandaag: Onzichtbaar Nederland.

Televisie was al de beste geschiedenisleraar die Lips zich kon wensen. Allemaal, uit volle borst: "Dit was Andere Tijden, terug naar de onze."

Toen kregen we ook aardrijkskunde, een jaar of vijf geleden. Nederland Van Boven liet stad en land in vogelvlucht zien. De overtreffende trap heet Onzichtbaar ­Nederland. Beelden van toen en nu zijn aaneengesmeed. Geschiedenis en aardrijkskunde ineen.

Donderdag ging het over de manier waarop verkeer en vervoer de stad steeds weer op losse schroeven zetten. Zoals in de jaren zestig, toen er plannen waren om hele buurten te doorploegen met snelwegen. En verdraaid, daar liggen ze dan opeens, via computeranimaties ingetekend op luchtfoto's van De Pijp en de Overtoom.

Konden we de tijd maar terugdraaien

Er waren filmbeelden uit 1977 van fietsdemonstraties op het Museumplein. Drieduizend fietsen plat op het asfalt, eentje voor elk verkeersslachtoffer van dat jaar. Het is dé manier om te vertellen hoe de opmars van de auto tot staan is gebracht.

Een zwart-witfoto van de Utrechtse Stationsstraat werd gelegd onder de beelden van die plek anno nu: de parkeergarage onder Hoog Catharijne. Voor de bouw van die winkelkolos sneuvelde even verderop ook assurantiekantoor De Utrecht, een pronkstuk van de jugendstil.

Onzichtbaar Nederland monteerde De Utrecht in de gevel van Hoog Catharijne. Konden we de tijd maar terugdraaien. Het is waar nu de Mediamarkt zit. Ook een soort cultuurtempel.

De beelden vanuit de lucht van Nederland van boven zijn gebleven. Maar toch vooral omdat je er zo lekker op kunt kliederen met computeranimaties. Samen laten ze zien hoe ons land eruit zag in een grijs verleden. En ze vertellen waarom alles steeds weer anders moest.

Geschiedenis en aardrijkskunde op een 21ste-eeuwse manier. Dit was Andere tijden Back To The Future.

Reageren? hanlips@parool.nl