live

Schippers neemt taken als minister weer op

Hoe gaat het verder met de kabinetsformatie, nadat onderhandelingen tussen GroenLinks, VVD, CDA en D66 spaak liepen, en ook de ChristenUnie niet aan tafel wilde? In dit blog lees je alles over de formatie.

Live

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Schippers neemt ministertaken weer op

    Afzwaaiend informateur Edith Schippers neemt in de loop van de week haar taken als demissionair minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport weer op.

    Schippers had haar werk overgedragen aan staatssecretaris Martin van Rijn, om zich aan de zoektocht naar een nieuw kabinet te kunnen wijden. De VVD-politica ging eind maart in opdracht van de Tweede Kamer aan de slag om te kijken of ze een kabinet kon smeden.

    Toen de vorming van een kabinet met VVD, CDA, D66 en GroenLinks na weken onderhandelen stukliep en vorige week ook andere combinaties niet van de grond kwamen, besloot ze haar opdracht terug te geven aan de Tweede Kamer.

    Die wil, op Schippers' aanraden, minister van staat Herman Tjeenk Willink aanstellen om een nieuwe poging te doen. Schippers liet eerder weten dat ze de politiek verlaat zodra er een nieuw kabinet aantreedt.

  2. Tweede Kamer positief over Willink

    De Tweede Kamer wil de zoektocht naar een nieuw kabinet graag voortzetten onder leiding van Herman Tjeenk Willink.

    De VVD spreekt van "een prima keuze" van informateur Edith Schippers om haar opdracht te willen overdragen aan Tjeenk Willink. D66, PvdA, SP, ChristenUnie en SGP sluiten zich daarbij aan.

    PvdA-leider Lodewijk Asscher, partijgenoot van Tjeenk Willink, noemt het "verstandig iemand te vragen die zoveel gezag heeft en boven de partijen staat om te kijken of hij schot in de formatie kan brengen".

    SP-voorman Emile Roemer hoopt dat de sociaaldemocratische minister van staat de "frisheid heeft om tot nieuwe inzichten te komen".

    Ook Alexander Pechtold (D66) is ingenomen met de keus. Hij wijst erop dat Tjeenk Willink als oud-informateur veel ervaring heeft, maar dat dat zo lang geleden is dat hij ver genoeg afstaat van de huidige politiek om onafhankelijk te kunnen zijn.

    Pechtold vindt het bovendien een "interessante suggestie" van Schippers om in de volgende ronde met meerdere partijen tegelijkertijd te gaan praten.

    Gert-Jan Segers (ChristenUnie) vindt ook dat Tjeenk Willink boven de partijen staat. "Dat is wat dit proces nu ook nodig heeft. Hoewel de ChristenUnie nog altijd de voorkeur heeft voor een meerderheidscoalitie, kunnen we in deze fase een minderheidscoalitie niet uitsluiten. Onze fractie zal zich - waar gewenst en gevraagd - constructief blijven opstellen."

    Of er nu snel schot in de formatie komt, is niet te zeggen. Voorlopig wil geen van de partijen erop vooruitlopen of ze standpunten gaan wijzigen of blokkades willen opheffen.

    Morgenmiddag 15.30 uur debatteert de Kamer over het eindverslag van Schippers, de aanstelling van Tjeenk Willink en hoe het verder moet met de kabinetsformatie.

  3. 'Maak Tjeenk Willink informateur'

    Informateur Edith Schippers adviseert Herman Tjeenk Willink (PvdA) aan te stellen als nieuwe informateur.

    Dat schrijft Schippers (VVD) in haar verslag over over de gesprekken die ze had met politiek leiders over de vorming van een nieuw kabinet.

    Volgens Schippers is Tjeenk Willink, minister van Staat, ook bereid om informateur te worden als de Tweede Kamer dat ook wil.

    Tjeenk Willink was eerder onder meer informateur van Paars I. Ook was hij voorzitter van de Eerste Kamer.

    Niet het eindpunt
    Schippers heeft haar verslag vandaag aangeboden aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib.

    Ze stelt vast dat het op dit moment niet mogelijk is een onderzoek te doen naar een coalitie die op een meerderheid in Tweede en Eerste Kamer kan rekenen. "Iedere geopperde variant voor een meerderheidscoalitie stuit op bezwaren van minstens één van de betrokken fracties."

    Maar volgens Schippers hoeft deze "feitelijke situatie'' niet het eindpunt te zijn. "Beweging is mogelijk. Het vraagt om een gerichte tussenstap waarin partijen nieuwe bereidheid kunnen vinden om zonder voorwaarden vooraf het onderlinge gesprek aan te gaan."

    Gezag en ervaring
    De huidige posities van de partijen kunnen volgens haar in een volgende ronde gesprekken weer veranderen. Dan moet ervoor worden gezorgd dat partijen niet alleen, maar in combinaties aan tafel komen te zitten.

    Over het aanstellen van een nieuwe informateur zegt ze dat de komende gesprekken iemand nodig hebben met veel gezag en ervaring en die het werk kan doen met "enige afstand tot de actualiteit". Bij vorige informaties waren volgens haar ook meerdere informateurs betrokken.

    Minderheidskabinet
    Schippers zegt over het vastlopen van de gesprekken dat ze dit niet vreemd vindt. Het heeft volgens haar te maken met het "versnipperde" politieke landschap.

    Ze zegt dat er tijdens de formatie een fase was aangebroken waarin de posities van de partijen niet meer bewogen. "Je voelt dat er beweging is, maar je krijgt het niet naar boven."

    Ook een minderheidskabinet behoort volgens Schippers nog tot de mogelijkheden.

  4. Het vrouwenkabinet van Ollongren

    De Amsterdamse wethouder Kajsa Ollongren (D66) heeft op Radio 1 haar 'hypothetische vrouwenkabinet' gedeeld.

    Ze tipt Edith Schippers als premier, Femke Halsema voor Justitie, Margriet van der Linden om de publieke omroep op de schop te nemen en heeft ook plek in geruimd voor Laura van Geest, Annemarie van Gaal, Khadija Arib en Marietje Schaake. Zelf zou ze voor de post Europa kiezen. Puur hypothetisch, natuurlijk.

    Meer over Ollongren: Alsof dit 'D66-kopstuk' zelf al voorsorteert op het einde van haar stage

  5. Dijsselbloem: 'Wij sluiten onszelf uit'

    Nu de druk op de PvdA groeit om aan te schuiven bij de formatiegesprekken, voelt de partij zich nog altijd niet geroepen om deel te nemen aan een nieuw kabinet. "Heel veel partijen sluiten andere uit. Het worden er steeds meer. Maar wij sluiten onszelf uit.'' Dat zegt demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem maandag in het FD.

    Ondanks het feit dat oud-minister Willem Vermeend afgelopen weekend de PvdA nog opriep om bij de formatie aan te haken, stelt Dijsselbloem het belang van de partij voorlopig boven het belang van het land. "Dat hebben we de afgelopen jaren al gedaan, het land gered. Maar nu gaan we de partij redden. Jullie zijn aan het verkeerde adres," zegt de PvdA'er.

    Ook laat Dijsselbloem tegenover de krant weten dat hij niet blijft als minister. "Het is ondenkbaar dat ik in een rechts kabinet ga zitten'', zegt hij stellig.

  6. 'Dit is het moment voor de PvdA'

    Er rest de PvdA voor het voortbestaan van de partij nog maar één optie: aanhaken bij de formatie en plaatsnemen in een nieuw kabinet. Dat zegt oud-minister namens de partij Willem Vermeend. Partijleider Lodewijk Asscher heeft regelmatig aangegeven zich daar niet de aangewezen persoon voor te vinden maar als hij bij dat standpunt blijft is de partij ten dode opgeschreven, zegt Vermeend.

    "Ik spreek uit ervaring: ben zowel Kamerlid geweest in de oppositie als lid van een kabinet. De PvdA is nog maar de zevende partij. Asscher kan met die omvang nooit uitgroeien tot oppositieleider. Nooit."

    Lees het interview met Vermeend hier.

  7. Vliegenthart ziet het niet gebeuren

    SP-wethouder Arjan Vliegenthart ziet het niet gebeuren dat zijn partij in Den Haag een coalitie gaat vormen met de VVD, zoals in Amsterdam wel het geval is. "Een fusie tussen Ajax en Feyenoord is nog waarschijnlijker."

    Dat zei de wethouder in het programma Buitenhof. Volgens Vliegenthart zijn er landelijk tussen de partijen te grote verschillen om te kunnen samenwerken.

    "In Amsterdam gaan we over heel veel dingen, maar een paar cruciale zaken niet, bijvoorbeeld de hoogte van de inkomstenbelasting, markwerking in de zorg en vraagstukken over Europese integratie. Daar zie ik grote verschillen die mij niet overbruggen lijken," aldus Vliegenthart. "Alles wat de SP wil, wil de VVD niet, en omgekeerd. De afstand is hemelsbreed."

    Zijn voorkeur gaat dan ook uit naar een coalitie over centrumlinks, zonder de VVD. Vliegenthart vindt dat deze vorm onderzocht moet worden door een verkenner die 'zowel naar links als recht kan kijken'. Volgens hem zijn D66 en CDA daarvoor de aangewezen partijen.

  8. Schippers optimistisch over formatie

    Informateur Edith Schippers is optimistisch na gesprekken met de fractieleiders vrijdag over de impasse in de kabinetsformatie. Op basis van wat ze heeft gehoord, verwacht ze dat "de boel weer in beweging komt''. Schippers zei dat na afloop tegen de media.

    Ze gaat in het weekend haar eindverslag schrijven. Dat hoopt ze maandag aan de Kamervoorzitter te kunnen overhandigen zodat er dinsdag over gedebatteerd kan worden.

    Migratiebeleid
    Het is niet duidelijk waarop Schippers haar optimisme baseert. De meeste fractieleiders bleven vrijdag tegenover media hun eerdere standpunten herhalen. D66 wil niet in zee met de ChristenUnie, de ChristenUnie ziet onderhandelingen met D66 niet zitten en de SP zet in op een centrumlinks kabinet.

    Voor dat laatste zou het CDA nodig zijn, maar die partij wil de VVD niet loslaten. De afgelopen maanden werd eerst onderhandeld door het 'motorblok' van VVD, CDA en D66 met GroenLinks. De gesprekken liepen stuk op het migratiebeleid.

    Zonder voorwaarden
    GroenLinks-leider Jesse Klaver zei na zijn onderhoud met Schippers dat hij best opnieuw wil praten met VVD, CDA en D66, maar dan moet er wel een stap in zijn richting worden gemaakt. VVD-leider Mark Rutte verklaarde daarop dat hij alleen zonder voorwaarden vooraf opnieuw met GroenLinks om tafel wil.

    D66-leider Alexander Pechtold opperde dat bij de formatieonderhandelingen gekeken moet worden naar de zes grootste partijen minus de PVV. Het gaat dan om VVD, CDA, D66, PvdA, SP en GroenLinks. Pechtold is bereid eventueel het motorblok los te laten.

    PvdA-leider Lodewijk Asscher herhaalde zijn eerdere stelling dat het motorblok en GroenLinks weer moeten praten. Beide kampen zouden dan bereid moeten zijn tot concessies.

    Nieuwe informateurs
    Een aantal fractieleiders kwam vrijdag met onorthodoxe varianten. Zo wil de SGP dat een VVD-informateur een regeerakkoord schrijft waarbij VVD en CDA dan andere partners kunnen zoeken. De SP wil twee nieuwe informateurs van CDA en D66 om de patstelling te doorbreken.

    PVV-leider Geert Wilders wil dat de drie grootste partijen - VVD, PVV en CDA - elk een informateur benoemen om uit de impasse te komen. Zelf zou hij zijn fractiegenote Fleur Agema als informateur willen voordragen. De drie informateurs zouden onderling en in overleg met andere partijen moeten proberen tot een meerderheidskabinet te komen.