Binnenland Bewaar

Partij Erdogan brengt ja-stemmers naar stembus

In Duitsland mogen de Turken al stemmen, zoals hier in Berlijn.
In Duitsland mogen de Turken al stemmen, zoals hier in Berlijn. © AFP

De campagne voor het Turkse ­referendum in Nederland verloopt oneerlijk. Dat zeggen tegenstanders van president Erdogan.

Hüseyin Kizilgöz stond vorige week rustig folders uit te delen bij een moskee in Rotterdam, toen ineens een groep mannen op hem afkwam.

"Eerst vroegen ze of ik toestemming had," vertelt Kizilgöz, die campagne voert tegen de plannen van president Erdogan. "Toen ik zei dat ik die niet nodig had, omdat ik gewoon buiten stond, zeiden ze dat ik weg moest. ­Anders was ik in elkaar geslagen."

Met tien gelijkgestemden vormt ­Kizilgöz het Platform Nee Zuid-­Holland. Ze proberen Turkse Nederlanders te overtuigen volgende week 'nee' te stemmen bij het referendum.

Maar het valt niet mee. "Het is een ongelijke strijd," zegt hij. "Het ja-kamp heeft een complete staat achter zich. Wij moeten het alleen doen."

Scheve situatie
Volgens critici van Erdogan is de ja-campagne voor het referendum ­vele malen rijker en sterker dan het nee-kamp. Zo worden in het hele land busreizen georganiseerd voor ja-stemmers die niet op eigen houtje naar de stemlocaties in Amsterdam (de RAI), Den Haag of Deventer kunnen.

Bijna 250.000 Nederlandse Turken kunnen van 5 tot 9 april stemmen.

'Laat ons u naar de stembus vervoeren!' staat op posters van het ja-kamp, met de mobiele nummers van vrijwilligers.

"Het is een scheve situatie," zegt ­Erdogancriticus Adnan Yilmaz. "Het ja-kamp heeft niet alleen veel meer geld, maar ook de steun van de meeste moskeeën. Op de Turkse tv hoor je alleen de boodschap van Erdogan. Het tegengeluid is amper te horen."

Bezoek
De AK-partij van Erdogan heeft een afdeling in Nederland, die de campagne aanstuurt. De partij bevestigt ja-stemmers uit heel Nederland voor een kleine vergoeding naar de stembus te brengen. "Maar we doen niks wat niet mag," zegt Mustafa Aslan, een van de campagneleiders.

Hij organiseerde ook het veelbesproken ­bezoek van de Turkse minister ­Çavusoglu, dat werd verhinderd door het kabinet. "We doen de campagne met eigen middelen, we krijgen geen geld uit Turkije. De busreizen worden betaald door onze sponsors, ondernemers die pro-Erdogan zijn. En ook het nee-kamp organiseert busreizen."

Dat klopt, zegt Kizilgöz van het nee-kamp. "Wij hebben een minibusje ­gehuurd, met twaalf stoelen. Maar uit het andere kamp sturen ze touringcars door het hele land. Het is onvergelijkbaar."

Vertekend beeld
Erdogan, die het referendum over zijn grondwetswijziging volgens de peilingen nog lang niet binnen heeft, kan de stemmen uit Europa goed ­gebruiken.

De ruim 2 miljoen Turkse stemgerechtigden in West-Europa kunnen de doorslag geven. Bij de vorige verkiezingen kreeg hij hier ruim 65 procent van de stemmen.

"Maar dat was een vertekend beeld," zegt de invloedrijke Turks-Nederlandse ondernemer Ahmet Taskan. "Veel geïntegreerde Turken in Nederland zijn wel degelijk kritisch op ­Erdogan, maar ze gaan niet stemmen. Ze voelen zich Nederlander en willen helemaal niet stemmen voor een Turkse verkiezing. Daarom krijgt ­Erdogan hier relatief veel stemmen."