live

Acht onderhandelaars bij overleg formatie

Hoe verloopt de formatie na de verkiezingen van 15 maart? Welke partijen flirten al met elkaar en wie sluit wie uit? In dit blog lees je alles over de formatie.

Live

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Acht onderhandelaars

    Aan de gesprekken over een mogelijke coalitie van VVD, CDA, D66 en GroenLinks doen acht onderhandelaars mee.

    VVD-leider Mark Rutte neemt Halbe Zijlstra, de afgelopen jaren fractievoorzitter in de Tweede Kamer, mee en CDA-voorman Sybrand Buma Tweede Kamerlid Pieter Heerma. Alexander Pechtold koos Wouter Koolmees, de financiële man van de D66-fractie, als zijn secondant. GroenLinks-leider Jesse Klaver krijgt assistentie van zijn nummer 2 Kathalijne Buitenweg.

    Zij zullen gaan overleggen met de informateur of informateurs die nog moeten worden aangewezen. De Tweede Kamer buigt zich dinsdag over de verdere gang van zaken.

    Naar verwachting brengt VVD-politica Edith Schippers maandag verslag uit als verkenner. Zij polste deze week de mogelijkheden voor een nieuw kabinet.

  2. Klaver: 'Het wordt heel moeilijk'

    "Ik heb aangegeven dat ik bereid ben, de anderen zijn dat ook, om in deze samenstelling verder te praten. We hebben ook wel benoemd naar elkaar dat er natuurlijk grote verschillen zijn," aldus VVD-voorman Rutte. Waar de pijnpunten zitten, daar wilde Rutte nog niets over zeggen.

    Volgens Klaver wordt het 'heel moeilijk', maar wil hij kijken of de verschillen overbrugbaar zijn. Hij wil niet vooruitlopen op de kans van slagen. "Wat ik wil is onze idealen realiseren. Deze coalitie is verre van de ideale coalitie voor ons, er zitten allerlei partijen in met wie de verschillen heel groot zijn."

    Ook Buma zei 'te beseffen dat de inhoudelijke verschillen groot zijn, maar tegelijkertijd is ook het besef erg aanwezig dat het van belang is om met deze vier partijen een volgende fase in te gaan om te kijken of die inhoudelijke verschillen te overbruggen zijn.'

    Pechtold sprak over een 'belangrijke stap'. Ook hij zei dat er 'wel het nodige te doen' is, maar dat hij dat 'met vertrouwen tegemoet ziet'. De D66-voorman heeft zich steeds sterk gemaakt voor een coalitie met GroenLinks. "Ik wil heel graag met GroenLinks," zei hij eerder.

    De verschillen tussen VVD en CDA met GroenLinks zijn groot, vooral wat betreft immigratie, klimaat en inkomensnivellering. Als het met GroenLinks niet lukt, kunnen deze drie partijen ook nog proberen het met de ChristenUnie eens te worden over een coalitie.

  3. VVD, CDA, D66 en GL praten verder

    VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan bekijken of ze een coalitie kunnen vormen, hoewel er grote verschillen zijn. Dat meldde VVD-leider Mark Rutte donderdag na een eerste verkennend gesprek tussen de vier partijen over de haalbaarheid van een dergelijk kabinet.

    Of dat nog door verkenner Edith Schippers wordt gedaan of met een nog aan te wijzen informateur zal gebeuren, is niet direct duidelijk.

    Rutte, Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks) spraken ruim 1,5 uur met Schippers. Het was het eerste overleg van het kwartet met Schippers. Het gaat om de grootste partij en de drie grootste winnaars van de verkiezingen vorige week.

    Eerder deze week sprak de VVD-politica afzonderlijk met alle lijsttrekkers om de mogelijkheden af te tasten. Volgende week dinsdag komt ze met haar verslag. Een dag later debatteert de Tweede Kamer erover. Daarna kunnen dan de echte onderhandelingen beginnen.

  4. Gesprek van start

    De politieke leiders van VVD, CDA, D66 en Groenlinks wilden weinig kwijt toen ze zojuist om 10.00 uur arriveerden bij verkenner Edith Schippers.

    "Je kan niet uitkiezen wie je coalitiepartners zijn in deze tijd, dus het gaat mij om de inhoud", zei Sybrand Buma van het CDA. "We gaan eerst maar eens een goed gesprek hebben", aldus Groenlinks-voorman Jesse Klaver.

    Alle partijen lijken een serieuze poging te willen doen om de mogelijkheid van deze coalitie te onderzoeken. Het is D66 die zich sterk maakt voor deelname van de partij van Klaver aan een dergelijk kabinet. "Ik wil heel graag met GroenLinks'', zei partijleider Alexander Pechtold eerder.

  5. VVD, CDA, D66 en GL samen om de tafel

    De leiders van VVD, CDA, D66 en GroenLinks schuiven donderdag gezamenlijk aan bij verkenner Edith Schippers. Hier wordt waarschijnlijk besloten of er verder onderhandeld kan worden over een coalitie van deze vier partijen.

    De verschillen tussen de partijen zijn groot. Met GroenLinks aan de ene kant van het politieke spectrum en de VVD aan de andere kant. Toch lijken de vier partijen deze combinatie serieus te nemen. Vooral D66 wil graag een poging met GroenLinks doen.

    Het overleg van de verkenner met Mark Rutte (VVD), Sybrand van Haersma Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks) begint om 10.00 uur. Daarvoor heeft Schippers nog een onderhoud met voorzitter Ankie Broekers-Knol van de Eerste Kamer.

    Omdat Schippers extra tijd nodig heeft voor haar gesprekken is de verkenning met een week verlengd. Ze komt dinsdag met haar verslag. De dag erna praat de Tweede kamer over haar bevindingen. Als de vier partijen verder willen, kan daarna het echte onderhandelen beginnen. Het is niet uitgesloten dat Schippers dan daarbij de informateur zal zijn.

  6. VVD: praten met PVV is zinloos

    De VVD is voor de verkiezingen "heel duidelijk" geweest dat er geen samenwerking mogelijk is met de PVV van Geert Wilders en is daarna niet van mening veranderd. Dat zei fractievoorzitter Halbe Zijlstra.

    Wilders vindt (zie uitgebreide update hieronder) dat de VVD en de andere partijen die morgen verder praten met verkenner Edith Schippers hem en vooral zijn kiezers al bij voorbaat de kans ontnemen om mee te regeren.

    Maar volgens Zijlstra zijn gesprekken "zinloos" en is "er geen kabinet van te maken". De VVD ziet het om "allerlei redenen'' niet zitten om met de PVV samen te werken.

    Met Buma (zie hieronder) is Zijlstra van mening dat tijdens de gedoogsteun die de PVV gaf aan het kabinet-Rutte I is gebleken dat Wilders op belangrijke momenten wegloopt.

    Ook staan de sociaal-economische ideeën van de PVV-leider ver van die van de VVD af én is Wilders volgens Zijlstra "de afgelopen jaren zover geradicaliseerd dat hij de grondbeginselen van de liberale rechtsstaat, de vrijheden die iedere Nederlander moet hebben, geweld heeft aangedaan''.

  7. Buma: regeren met Wilders werkt niet

    Regeren met de PVV van Geert Wilders is voor het CDA geen optie. Het werkt niet. Zo reageert CDA-leider Sybrand Buma op het gesprek dat Wilders eerder op de dag had met verkenner Edith Schippers. (Zie update hieronder.)

    Buma zei dat zijn ervaringen in Rutte I hem hebben geleerd dat regeren met de PVV "niet werkt''.

  8. VVD en CDA met PVV uitgesloten

    Er komen geen formatiegesprekken tussen de PVV, de VVD en het CDA. Dat heeft PVV-leider Geert Wilders zojuist gezegd, nadat hij sprak met met verkenner Edith Schippers. De VVD en het CDA hadden samenwerking met de PVV tijdens de campagne al uitgesloten.

    Schippers heeft Wilders gevraagd of hij bereid was met Mark Rutte en Sybrand Buma te praten over het "herstellen van het vertrouwen", aldus de PVV-leider. Dat vertrouwen liep flinke schade op nadat gedoogpartner PVV het kabinet-Rutte I in 2012 had laten vallen.

    Wilders zei ook dat hij altijd bereid is om te praten en dat hij zolang de formatie duurt "beschikbaar en constructief'' is. Wilders was naar eigen zeggen bereid dat gesprek aan te gaan.

    Na zijn overleg met haar, belde Schippers met Rutte en Buma, vervolgde Wilders, maar die gaven beiden te kennen "dat ze niet met de PVV willen regeren of onderhandelen''.

    "Daarmee is de zin voor het gesprek vervallen'', aldus Wilders. "Het is jammer, dat onze kiezer door Rutte en Buma weer opzij wordt gezet, dat de tweede partij van Nederland niet serieus wordt genomen.'' Wilders zei wel dat hij altijd bereid is om te praten en dat hij zolang de formatie duurt "beschikbaar en constructief'' is.

    Op de vraag of hij bereid is om bijvoorbeeld zijn omstreden 'minder Marokkanen'-uitspraken in te trekken, zei Wilders dat dit niet aan de orde is geweest. "We zijn helemaal niet aan de inhoud toegekomen."