Amsterdam Bewaar

Wethouder Ivens: plan middenhuurwoningen vol risico's

De Pijp, waar vele voormalige sociale huurwoningen gekenmerkt worden door snel stijgende huren.
De Pijp, waar vele voormalige sociale huurwoningen gekenmerkt worden door snel stijgende huren. © Peter Elenbaas

Vijf corporaties presenteerden met projectontwikkelaars en beleggers vorige week plannen voor middenhuurwoningen. Wethouder Laurens Ivens is blij, maar ziet risico's.

De Amsterdamse corporaties gaan elk jaar duizend woningen extra in middenhuur verhuren. Bovendien zullen projectontwikkelaars en beleggers tot 2025 tienduizend woningen bouwen die onder de duizend euro per maand verhuurd worden. "Doen," zegt wethouder Laurens Ivens (Wonen). Hij wil binnen enkele maanden daar de plannen van de gemeente bijvoegen, maar waarschuwt voor risico's rond het plan.

Bent u blij?
"We maken al afspraken voor gematigde huren bij middenhuurwoningen voor vijftien jaar. Ik heb gevraagd of dat langer kan. Het antwoord is ja. En dan kunnen we ook nog de huurverhogingen beperken."

Wat vindt u van de betrokkenheid van corporaties?
"Het is geweldig dat de corporaties de beleggers gevonden hebben. Die beleggers hebben bakken geld op de plank liggen. Het belangrijkste is dat een kwart van de middenhuurwoningen naar huurders van sociale huurwoningen gaat. Er komen middenhuurwoningen bij, terwijl het aantal sociale huurwoningen gelijk blijft of afneemt. Gelukkig begrijpt iedereen intussen dat je middenhuurwoningen niet uit de voorraad sociale huurwoningen kan halen."

Heeft u ook twijfels bij de plannen?
"Ja. De projectontwikkelaars en beleggers hebben zelf op dit moment al middenhuurwoningen, waarvan ze de huur verhogen. Dat wordt dure huur. Als wij met deze partijen nu middenhuurwoningen toevoegen, terwijl zij in het zelfde tempo hun andere middenhuurwoningen richting dure huur laten verdwijnen, schieten we helemaal niets op."

Bouwinvest zegt dat de huren van luxe middenhuurwoningen op het Java-eiland tien jaar lang door het contract met de gemeente bescheiden bleven en onder de markt liggen. Is het niet begrijpelijk dat ze nu de huur aanpassen aan de markt? 
"Ik spreek niet voor Bouwinvest. Maar ik weet dat het geld van pensioenfondsen komt die willen niet dat een woning voor 900 euro verhuurd wordt, als die ook voor 1300 euro verhuurd kunnen worden. De huren van deze huizen op het Java-eiland zijn nu vrij."

"Onze zorg is dat al die geliberaliseerde huizen, waar nog geen afspraken gelden voor middenhuur, te duur worden. Het is nodig dat verhuurders voorzichtig zijn met huurverhogingen, ook voor de woningen waarvoor geen afspraken zijn gemaakt. Ik zeg daarom: stop met het uitponden van sociale en middeldure huurwoningen door ze te verkopen of duur te verhuren."

Waar zit het gevaar bij deze afspraken rond middenhuur?
"Dat het middensegment op te veel fronten onbeschermd blijft. Dat risico blijft bestaan omdat de overspannen woningmarkt van Amsterdam afwijkt van de rest van het land. Het Planbureau voor de Leefomgeving maakte een rapport waarbij werd gesteld dat vrije sectorwoningen nodig waren."

"Maar voor Amsterdam is nodig dat die huizen geen hogere huur kennen dan duizend euro. Dan schuif je toch wat huizen van sociale huur naar middenhuur, zei het Planbureau. Dan snap je dus niet dat we ook een tekort aan sociale huurwoningen hebben. Amsterdam heeft een tekort aan alle betaalbare huurhuizen."

Wat moet de gemeente doen?
"De mogelijkheden voor de gemeente zijn beperkt. Corporaties en de beleggers kunnen gewoon gaan bouwen. Vorig jaar hebben wij niet meer dan zes tenders uitgeschreven. Daar zouden we grondprijzen minder kunnen verhogen in ruil voor lagere huren. Het werkt zo dat als de gemeente meer kwaliteitseisen stelt de grondprijs lager wordt. Maar er zijn veel meer grondposities in handen van derden. Daar heeft de gemeente weinig invloed op."

Bent u ervan overtuigd dat dit plan bijdraagt aan het scheppen van meer middenhuurwoningen?
"Jawel, dat kan. Die tienduizend woningen die de beleggers in acht jaar gaan bouwen is mooi, maar het is zeker geen wereldschokkend getal. Door het beleid van de gemeente zijn vorig jaar 2000 middenhuurwoningen in aanbouw genomen en dat gebeurt dit jaar weer. Wij zijn als gemeente ook al bezig het middensegment te laten groeien. Maar als marktpartijen daar een bijdrage leveren is dit winst."

Het Platform Amsterdam Middenhuur (PAM), bestaande uit corporaties en projectontwikkelaars, presenteerde vorige week met ontwikkelaars het volgende plan:

-Duizend sociale huurwoningen worden middenhuurwoningen.
-Projectontwikkelaars bouwen tienduizend middenhuurwoningen tot 2025.
-Een kwart van alle vrijkomende middenhuurwoningen gaat naar scheefwoners van corporaties.
-De nieuwbouw middenhuurwoningen bestaat voor een derde uit tweekamerwoningen, een derde drie kamerwoningen en een derde vierkamerwoningen.
 -Huren liggen tussen de 725 en duizend euro per maand. Huurverhogingen bedragen gemiddeld maximaal een procentpunt boven de inflatie.
-Huurders hebben een inkomen tussen de één en twee keer modaal.