Amsterdam Bewaar

Veiligheidsregels in havengebied tientallen keren overtreden

De brand in het havengebied eind mei
De brand in het havengebied eind mei © PersburoUNN

Bij de 22 risicobedrijven in Amsterdam staat alles in het teken van het voorkomen van brand en andere gevaarlijke situaties. Toch werden de afgelopen twee jaar tientallen overtredingen van de veiligheidsregels vastgesteld.

Bij twee bedrijven waren de overtredingen dusdanig dat ze zelfs deels zijn stilgelegd. Het aantal overtredingen blijkt uit de inspectierapporten van de 22 Amsterdamse bedrijven die vallen onder het Besluit Risico's Zware Ongevallen (BRZO).

Bij Alkion, een overslagbedrijf voor olie- en teerproducten, werd een opslagtank geschilderd terwijl die niet was geaard. Na enkele dagen waren de aardkabels weer aangesloten en kon het verven en ontroesten worden hervat.

De controles zijn de laatste jaren scherper geworden

Bij Liquid Handling & Storage (LH&S), een bedrijf dat gevaarlijke vloeistoffen opslaat en overpompt naar kleine verpakkingen, stuitte het inspectieteam op een mobiele pomp die volgens de richtlijnen ongeschikt was voor licht ontvlambare vloeistoffen.

Veel tekortkomingen
Ook in categorie 2, de middelzware overtredingen die geen onmiddellijke dreiging meebrengen, zijn veel tekortkomingen vastgesteld. Vanaf halverwege 2015 - sindsdien worden inspectierapporten in samenvatting gepubliceerd - waren in Amsterdam 62 overtredingen uit de tweede categorie en 87 uit de derde categorie ('zeer geringe dreiging').

Toezicht en dwangsommen
De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, die in deze regio deelneemt aan de inspecties, kan niet zeggen of dat veel of weinig is. "Elke overtreding is er één te veel. Een overtreding vinden wij zorgwekkend als we niet het vertrouwen hebben dat het bedrijf de nodige actie onderneemt. Dan zitten we er extra bovenop, bijvoorbeeld door een gesprek met de ­directie, het intensiveren van toezicht of dwangsommen. We kunnen ook meer inspectiedagen plannen of onaangekondigde ­inspecties uitvoeren."

Alle geconstateerde tekortkomingen zijn opgelost en in orde bevonden door de Omgevingsdienst

Landelijk liggen de kleine vierhonderd BRZO-bedrijven onder een vergrootglas na een serie noodsituaties, zoals de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk in 2011. Bedrijven in Amsterdam stellen ook dat controles de laatste jaren scherper zijn geworden, wat de vele overtredingen mede zou kunnen verklaren. Daarmee is volgens emeritus hoogleraar Veiligheid en Rampenbestrijding Ben Ale niet gezegd dat risico's beter onder controle zijn. "Voor zover wij weten niet. Eigenlijk gaat het zo'n beetje zoals het altijd al ging."

Criminoloog Marieke Kluin van de Universiteit Leiden kwam in haar onderzoek uit 2014 naar de naleving van veiligheidsregels bij chemiebedrijven in de Rotterdamse haven tot weinig opwekkende conclusies. Een deel van de bedrijven bleek 'calculerend' bezig, zocht de grenzen van de wet op en zette zich alleen in als de inspectie hen terugfloot. Een andere groep omschreef ze als 'roekeloos', omdat ze de regels niet kenden of daar lak aan hadden. Bij weer een ander deel ontbraken de financiën en de kennis om de regels na te leven.

Het aantal overtredingen bij de Amsterdamse BRZO-bedrijven noemt Kluin hoog, al vindt ze het moeilijk om van buitenaf een oordeel te vellen. Uit de twee overtredingen van de eerste categorie maakt ze op dat bij deze bedrijven nog veel te verbeteren valt.

Bij de grote tankopslagbedrijven die Amsterdam de grootste benzinehaven van de wereld maken zijn relatief weinig overtredingen vastgesteld. Finco, moederbedrijf van Alkion, was niet bereikbaar voor commentaar.

Flinke lijst
Volgens LH&S werd de ongeschikte pomp alleen gebruikt voor niet-brandbare stoffen, hooguit 20 liter tegelijk. Een brand was dus hoe dan ook beperkt gebleven, ook al door de automatische schuimblusinstallatie. Maar een woordvoerder erkent dat het beter moet.

Er waren ook nog 23 overtredingen van de tweede categorie bij LH&S. "Wij kunnen niet anders dan beamen dat het een flinke lijst is waarbij wij zeker de hand in eigen boezem moeten steken. Alle geconstateerde tekortkomingen zijn opgelost en in orde bevonden door de Omgevingsdienst."

Lees ook: Havenbedrijven willen gezamenlijke brandweer