Amsterdam Bewaar

Tij keert in Amsterdamse obesitasepidemie

Zowel het percentage als het aantal dikke kinderen in de stad is weer lager dan vorig jaar
Zowel het percentage als het aantal dikke kinderen in de stad is weer lager dan vorig jaar © ANP

De ambitieuze Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht lijkt aan te slaan: weer is het aantal te dikke kinderen in de stad afgenomen.

Amsterdamse kinderen zijn in 2015 opnieuw slanker geworden. Naar schatting daalde het aantal kinderen met overgewicht en obesitas in drie jaar met zo'n 12 procent - dat zijn 2500 te dikke kinderen minder, terwijl het aantal kinderen in de stad met 5000 is gegroeid.

In 2013 luidde de gemeente de noodklok, toen bleek dat ruim 27.000 Amsterdamse kinderen van 2 tot en met 18 jaar te zwaar waren. Van de kinderen had 21 procent overgewicht, tegenover 13 procent landelijk. Wethouder Eric van der Burg ontwikkelde een ambitieus programma, de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht, om deze 'obesitasepidemie' te keren en de Amsterdamse jeugd in twintig jaar op gewicht te krijgen.

Water drinken
De aanpak richt zich niet alleen op het gedrag van de kinderen en hun ouders, maar ook op de omgeving waarin zij zich bevinden. De invloed van omgevingsfactoren op hoe mensen eten is lang onderschat, maar wordt steeds beter begrepen.

Een gezondere omgeving is een voorwaarde voor kinderen om zich gezonder te gedragen

Wethouder Eric van der Burg

Van der Burg: "Een gezondere omgeving is een voorwaarde voor kinderen om zich gezonder te gedragen. Je kunt een kind wel vertellen dat het water moet drinken, moet bewegen en gezond moet eten, maar hoeveel haalt dat uit als er geen watertappunten in de school zijn, de stoep onveilig is en de kantine vol ligt met ongezonde dingen?"

Zowel het percentage als het aantal dikke kinderen in de stad is weer lager dan het jaar ervoor. Ook is het verschil met de landelijke cijfers afgenomen. Landelijk is nog steeds 12 procent van de kinderen te dik, tegen 18,5 procent van de Amsterdammers.

"We zijn heel blij dat we juist ook goed scoren in de wijken met de laagste sociaaleconomische groep," zegt de wethouder, "want dat blijken steeds weer de moeilijkste gevallen te zijn." Mensen met weinig geld zijn vaker dik, en dikker, dan mensen met een hoger inkomen en status.

Kindermarketing
Zeker voor een VVD-wethouder is Van der Burg behoorlijk radicaal in zijn opvattingen over gezondheid en omgeving. Zo lobbyt hij actief voor overheidsingrijpen tegen de voedingsindustrie, en nam Amsterdam als enige Nederlandse stad plaats in de Alliantie Stop Kindermarketing. Ook is hij - lijnrecht tegen het partijprogramma van de VVD in - voorstander van een suiker- en vettaks en van een stoplichtsysteem op producten, waarmee in één oogopslag kan worden gezien of het te veel zout, suiker of vet bevat.

Ook werd een verbod ingesteld voor sponsoring bij gemeentelijke sportevenementen door ongezonde bedrijven. Van der Burg: "PEC Zwolle heeft als shirtsponsor de tekst 'Drink water'. Dat zou ik bij Ajax ook wel willen. Maar dat wordt te duur, denk ik."

De Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht kost 5,2 miljoen euro per jaar. Daarvan komt 2,5 miljoen van de gemeente, de rest van het rijk.

Zie ook: Bij overgewicht is de stad een grote verleider [+]

- Basisschoolkinderen drinken minder frisdrank en eten vaker groenten en fruit dan drie jaar geleden.

- Overgewicht en obesitas zijn vooral probleem onder Amsterdamse kinderen met een Turkse en Marokkaanse achtergrond. Zij zijn respectievelijk meer dan drie keer en meer dan 2,5 keer zo vaak te dik als Amsterdamse kinderen met een Nederlandse achtergrond. (29,9% - 22,9% - 8,7%)

- Kinderen in het speciaal onderwijs zijn veel vaker te zwaar dan kinderen in het regulier onderwijs: in de leeftijdsgroep 8 tot en met 11 jaar gaat het om bijna de helft van de kinderen.