Amsterdam Bewaar

Steenkool verbannen uit de Amsterdamse haven

Koen Overtoom: 'We willen af van de lading, niet van de klant'
Koen Overtoom: 'We willen af van de lading, niet van de klant' © ANP

In 2030 moet het afgelopen zijn met steenkool in de Amsterdamse haven. Dat spreekt de tweede steenkoolhaven van Europa woensdag uit in zijn plannen voor de komende vijf jaar.

De drie steenkoolterminals in de Amsterdamse haven moeten uiterlijk in 2030 overgaan op andere ladingstromen. Of ze moeten plaatsmaken voor andere activiteiten waar de haven meer toekomst in ziet, zoals industrie of de circulaire economie rond recycling van grondstoffen.

Koen Overtoom, in december benoemd tot nieuwe topman van het Amsterdamse havenbedrijf, zet 'een stip aan de horizon'. Door de kolenoverslagbedrijven Rietlanden en OBA nu al aan te kondigen dat steenkool per 2030 niet meer welkom is, krijgen die bedrijven ruim de tijd om over te schakelen op andere bulkstoffen, zoals mineralen, grondstoffen of reststromen.

In steenkool zit geen toekomst, concludeert de haven. De overslag van kolen zakte de laatste jaren al weg. Maar vorig jaar ging het altijd nog om 16,1 miljoen ton, ruim een vijfde van de Amsterdamse overslag. De drie kolenterminals, samen 110 hectare, hebben 350 mensen in dienst.

'Stroef'
Indirect loopt het aantal banen dat gemoeid is met de kolenoverslag gemakkelijk op tot het vijfvoudige.

Het is best een enge stap

Koen Overtoom

"Het is best een enge stap," erkent Overtoom. En niet eerder vertoond door een haven, ook niet door grote broer en Europa's steenkoolhaven nummer één Rotterdam.

De eerste reactie van de terminalbedrijven omschrijft hij als 'stroef'. De bedrijven zelf willen niet reageren. Ook is het nog afwachten of hun aandeelhouders, internationaal opererende investeerders, hierin willen meegaan.

Afhankelijk
Om steenkool uit de Amsterdamse haven te bannen wil Overtoom de erfpachtcontracten van de terminalbedrijven aangrijpen die tegen 2030 aflopen.

Op zich hebben de bedrijven eenzijdig het recht die contracten te verlengen, maar ze weten ook dat ze op allerlei manieren van medewerking van de haven afhankelijk zijn. "Je kunt het elkaar moeilijker of makkelijker maken."

Overtoom wil de kolenbedrijven graag tegemoet komen. Het Havenbedrijf wil zelfs mee-investeren om de terminals geschikt te maken voor andere bulklading.

Overslag van mineralen gebeurt bijvoorbeeld niet in de openlucht, daarvoor hebben ze nieuwe loodsen nodig. Hun kades zijn interessant voor nieuwe ontwikkelingen. Als delen van hun terreinen braak komen te liggen in afwachting van andere lading, valt te praten over lagere huur. "We willen af van de lading, niet van de klant."

Lees verder: Het hakt erin, steenkool de stad uit