Amsterdam Bewaar

Omstreden pasfotohokjes in stadsloketten toch weg

Amsterdamse pasfotofotografen leiden grote schade doordat de gemeente buiten hen om fotohokjes in de stadsloketten plaatste.
Amsterdamse pasfotofotografen leiden grote schade doordat de gemeente buiten hen om fotohokjes in de stadsloketten plaatste. © Rowin Ubink

Amsterdam heeft uit drie stadsloketten alsnog de omstreden pasfotohokjes laten weghalen. De exploitant van de machines hield zich niet aan de afspraken.

In Amsterdam-Noord, West en Zuid moeten bewoners die een paspoort, ID-kaart of rijbewijs nodig hebben nu weer naar de fotowinkel toe voor een goedgekeurde pasfoto. Mogelijk verdwijnen de fotohokjes op termijn ook uit de andere stadsloketten.

De affaire is een nieuwe episode in de slepende pasfotosoap rond zeven stadsloketten die de afgelopen drie jaar tot een koude sanering onder Amsterdamse fotowinkels leidde.

De gemeente dacht daar via een achterdeurtje pasfoto­automaten neer te zetten. Dat betekende een klap voor de Amsterdamse pasfotofotografen, waarvan sommigen 40 procent klandizie kwijtraakten nadat de hokjes waren geplaatst. Ook sloot een aantal fotowinkels de deuren.

Geen personeel
Na ophef over de komst werd alsnog voor vier stadsloketten waar nog geen fotohokje stond een besloten aanbesteding uitgeschreven; de gemeente nodigde zelf kandidaten uit. Die aanbesteding was zo opgesteld dat fotowinkeliers geen kans maakten: zo mocht er geen personeel met de pasfoto's gemoeid zijn.

De opdracht kwam vervolgens terecht bij apparatenleverancier Pasfotopoint. Maar die moest meteen al zijn fotohokje in de Stopera weer weghalen nadat de oer-Amsterdamse fotograaf Heno, al decennia met een fotowinkel aanwezig in het stadhuis, naar de rechter stapte. De plaatsing van het hokje was in strijd met het huurcontract dat Heno met de gemeente had.

Mislukte foto's
Maar ook in Noord, West en Zuid ging het mis: foto's bleken er zo vaak te mislukken dat Pasfotopoint alsnog permanent personeel bij de apparaten stationeerde, dat klanten adviseerde en foto's nabewerkte. "Er stonden door de drukte vaak twee man bij die automaat," zegt pasfotofotograaf Eric Groters.

Dat werd aanvankelijk oogluikend toegestaan door de gemeente. "Dat is dienstverlening van de exploitant," liet verantwoordelijk wethouder Choho vorig jaar tegen Het Parool weten. En: "Er is sprake van concurrentie, niet van oneerlijke concurrentie."

Na weer nieuwe ophef en de dreiging van rechtszaken maande de gemeente Pasfotopoint alsnog de medewerkers te verwijderen. Omdat daardoor het aantal geslaagde foto's onder de 90 procent zou komen die met de gemeente was afgesproken zou het bedrijf dat hebben geweigerd.

Contractbreuk
Nu blijkt dat Pasfotopoint vorige maand al de wacht is aangezegd vanwege contractbreuk. De hokjes in Noord, West en Zuid zijn inmiddels buiten gebruik. Pasfotopoint wil niet op de affaire reageren.

"We merken het meteen," zegt een medewerker van fotowinkel Pasfoto Amsterdam in Noord, die tot voor kort dagelijks driehonderd euro pasfoto-omzet misliep.  "De eigenaar van de winkel heeft me gevraagd weer te komen werken."

In Nieuw-West, Oost en Zuidoost staan de hokjes van concurrent Prontophot er nog wel - zonder bemanning. Wethouder Choho kondigt aan de plaatsing te heroverwegen nadat het contract in 2019 afloopt.

Rechtszaak
Amsterdam is daarmee nog niet van de affaire af. Eind juni dient in Rotterdam een rechtszaak van branchevereniging SNF tegen de gemeente Amsterdam over de pasfotohokjes. "De gemeente stelt dat er geen sprake is van  oneerlijke concurrentie," zegt voorzitter Willem van Teeseling. "Wat is bevestigd door ACM. Wij hebben door TNO en SEO laten uitzoeken dat dat wel zo is."

Doordat nu in een deel van de stad wel en in een deel van de stad geen fotohokjes op gemeentegrond staan, kan er volgens hem sprake zijn van rechtsongelijkheid. "De gemeente beïnvloed nu de concurrentieverhoudingen in de Amsterdamse fotovakhandel. Bedrijven in stadsdelen zonder fotohokje worden bevoordeeld boven bedrijven elders. We gaan uitzoeken of dat juridisch is toegestaan."

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.