Amsterdam Bewaar

Niemand weet hoeveel geld de stad heeft: 'Kwalijke zaak'

Niemand weet hoeveel geld de stad heeft: 'Kwalijke zaak'
© Stella de Valk

Is Amsterdam arm of rijk? Die vraag is onmogelijk te beantwoorden op basis van de informatie die de gemeente beschikbaar stelt. De boekhouding is te ondoorzichtig, klaagt de Amsterdamse Rekenkamer.

Het is voor raadsleden en geïnteresseerde burgers praktisch onmogelijk om zicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente Amsterdam. Informatie is niet beschikbaar of zelfs onjuist, stelt de Rekenkamer in een rapport.

Of de stad arm of rijk is, valt dan ook niet te zeggen op basis van de informatie van de gemeente. Een kwalijke zaak, vindt de Amsterdamse Rekenkamer, die hamert op meer transparantie over de financiële positie van de stad.

Weliswaar publiceert Amsterdam alle wettelijk vereiste informatie, maar de samenhang in die brij van cijfers ontbreekt, net als het meerjarig perspectief.

Kort gezegd: de lezer van de jaarstukken wordt met een overdaad aan getallen het bos in gestuurd.

Elk dubbeltje omdraaien?
De gemeente maakt op dit moment gebruik van zogeheten kengetallen om de financiële positie inzichtelijk te maken. Zo worden het saldo van baten en lasten, de risico's en de algemene reserve keurig gemeld, maar het is een enorm speurwerk om die getallen te vinden in de vuistdikke documenten die de gemeente produceert.

Ook ontbreken een toelichting bij de getallen en informatie over voorgaande jaren waarmee een vergelijking kan worden gemaakt. 'Een lezer moet dan zelf meerdere documenten naast elkaar leggen om dit inzicht te verkrijgen,' staat in het rapport van de Rekenkamer. 

Plinten
Dit alles maakt het heel moeilijk om zicht te krijgen op de financiële positie van Amsterdam, met alle negatieve gevolgen van dien. "Geld verliest betekenis als je niet weet hoeveel er is," zegt Jan de Ridder, directeur van de Amsterdamse Rekenkamer. "Dat ondermijnt het draagvlak voor beleid."

Als de een denkt dat het geld op het stadhuis tegen de plinten klotst en de ander denkt dat elk dubbeltje omgedraaid moet worden, dan is de noodzaak tot extra bezuinigen of investeren moeilijk uit te leggen.

Zaanstad doet het beter
Onduidelijkheid over hoe arm of rijk de gemeente is en of er bezuinigd moet worden of niet, vergroot de macht van de ambtenarij, die op die manier greep houdt op de besluitvorming.

Transparantie is dan ook vereist, vindt De Ridder. Onder wethouder Udo Kock (D66) zijn de laatste jaren verbeteringen doorgevoerd, maar er is nog een wereld te winnen. Zo is het gepresenteerde saldo van baten en lasten onjuist en wordt er steevast te krap begroot

De Rekenkamer heeft ter vergelijking gekeken naar de gemeente Zaanstad, waar volgens De Ridder veel meer belang wordt gehecht aan transparantie dan in Amsterdam. Hoe Amsterdam zich verhoudt tot andere gemeenten, is niet onderzocht.

Het college van burgemeester en wethouders laat in een eerste reactie op het rapport weten alle aanbevelingen over te zullen nemen.

Lees ook: Jaarrekening Amsterdam weer niet op tijd af