Amsterdam Bewaar

Na koffie en bananen moet ook goud eerlijker

'De juwelenindustrie is blijven hangen in de jaren negentig'
'De juwelenindustrie is blijven hangen in de jaren negentig' © ANP

We kennen eerlijke koffie en bananen; 'goed goud' klinkt minder bekend. Maandag tekenen twintig partijen in Den Haag het convenant Verantwoord Goud.

Hiermee neemt Nederland het voortouw in duur­zamer gebruik van het edelmetaal.

"De juwelenindustrie is blijven hangen in de jaren negentig," vertelt Bernd Damme (27), directeur van juwelenhuis House of Eléonore. Hij is een van de Amsterdamse ondernemers die de productie van en handel in goud duurzamer willen maken. "Van chocolade of koffie vinden we het normaal dat we weten waar het vandaan komt. Deze vraag blijft bij goud vaak onbeantwoord."

De winning van goud gaat veelal gepaard met gevaarlijke omstandigheden voor werknemers, kinderarbeid en gebruik van chemicaliën zoals kwik, legt Boukje Theeuwes (38) uit, programmamanager goud bij ontwikkelingsorganisatie Solidaridad.

In juni 2015 ging Solidaridad met partijen uit de goudsector op initiatief van het ministerie van Buitenlandse Zaken om tafel om de goud­keten in kaart te brengen. "Wat kunnen we vanuit Nederland bijdragen aan verandering? Dat wilden we uitzoeken met allerlei betrokkenen bij goud," aldus Theeuwes.

Juwelen en smartphones
Aan tafel zaten onder andere Unicef, Philips, Cookson Drijfhout, Fairphone en de Federatie Goud en Zilver. Goud is niet alleen te vinden in juwelen, maar ook in bijvoorbeeld smartphones. Nu ligt er na twee jaar overleg een convenant dat alle partijen bij elkaar brengt.

De veiligheid van mensen mag niet in gevaar komen door een luxeproduct

In het convenant, een afspraak tussen de overheid en bedrijven, staan vrijwillige, maar niet vrijblijvende, doelstellingen.

Hoofddoel van de overeenkomst is dat in de hele goudketen mensenrechten, milieu en biodiversiteit beter worden gerespecteerd. "De doelstellingen zijn gericht op transparantie, onderzoek in de keten, projecten in de mijnen en internationale samenwerking. Nederland kan een voorbeeld zijn voor de rest van de wereld," aldus Theeuwes.

Het grootste deel van het goud in Nederland, ongeveer vijftig procent, wordt gebruikt voor sieraden. Myrna Floor (40), goudsmid bij Mio Sieraden in de Haarlemmerstraat, was ook aanwezig bij de ronde tafel. "Als goudsmid sta je dicht bij de consument. Dan heb je de kans om te vertellen over Fairtrade goud. Waarom moet de veiligheid van mensen in het geding komen voor een westers luxeproduct? Het contrast tussen een waardevol, emotioneel juweel en de omstandigheden waarin de materialen zijn vergaard, is enorm."

Weg van massaproductie
Ook goudsmid Sjoerie Lont (57), eigenaar van De Smederij in de Korte Marnixstraat, werkt met Fairtrade goud. "In Amsterdam wordt al volop door goudsmeden geprobeerd om goed goud onder de aandacht te brengen." Over het convenant zegt ze: "Elke stap is een goede stap. Wij als smeden moeten onze leveranciers zoveel mogelijk bevragen."

Damme tekende vorige week het convenant al. "Een goede eerste stap. We zien dat het oude ambacht aan de vergetelheid wordt onttrokken. Mensen willen weg van massaproductie. Daar past transparantie bij."