Amsterdam Bewaar

Martin Kok: van misdadiger tot misdaadjournalist

Martin Kok.
Martin Kok. © Mark van der Zouw

Ex-crimineel Martin Kok doodde twee rivalen, maar runt nu Vlinderscrime.nl. Als misdaadjournalist met een heel eigen netwerk en nog eigener stijl baart hij opzien. Nu volgen een biografie en tv-programma.

Op de foto op Vlinderscrime.nl heeft de beruchte Amsterdams-Marokkaanse crimineel Naoufal 'Noffel' F. een heel dun balkje voor zijn ogen. Roze. Dat zal hem leren. Naoufal F. zit vast in Ierland. Niet vanwege de vele liquidaties waarvan hij in het milieu beschuldigd wordt, maar omdat hij was aangetroffen in een appartement in Dublin waar de lokale autoriteiten leden van een Ierse maffiaclan vermoedden.

In zo'n geval doet Martin Kok doorgaans niet aan initialen en balkjes op foto's, zoals collega's van traditionele media. Hij gooit al het bemachtigde materiaal rauw online. Dat is een principe.

Plagerig
Alleen omdat hij Naoufals raadsvrouw Inez Weski 'een topadvocaat' vindt, balkte Kok de foto's op haar verzoek alsnog, maar dan wel plagerig met dat roze streepje. Nu zij dreigt met een rechtszaak als hij zijn stukjes niet verwijdert, reageert Kok zoals Kok dan reageert: "Kom maar op, vetklep." Noffel is nogal aangekomen.

Martin Kok (Edam, 1967) bekeerde zich tot de misdaadjournalistiek na een wat andere voorgeschiedenis dan waarop zijn collega's bogen. Hij dealde cocaïne in Volendam, waar hij opgroeide. In 1989 sloeg hij daar met de bekende crimineel Dino Soerel in café De Blokhut rivaal Peter Giesbergen in elkaar. Kok gaf met een barkruk de laatste klap. Giesbergen overleed.

Persvrijheid
Vrijgekomen na een vijfjarige celstraf voor die zaak, stoorde hij zich aan de nieuwe vriend van zijn ex, een taxichauffeur. Toen die hem met een schroevendraaier bedreigde, schoot Kok hem dood. Hij kreeg veertien jaar. Kok zou Kok niet zijn als hij het beklemmende geluidsfragment niet online had gezet waarin zijn paniekerige ex is te horen die tijdens de schietpartij de politie aan de lijn had. Hup, een foto van de gedode taxichauffeur kon ook nog wel op internet. Persvrijheid.

'Bruto' kreeg Kok 23 jaar cel, hij zat zeventien jaar binnen. Behalve voor zijn levensdelicten werd hij veroordeeld voor het afpersen van Jan Guyt, gewezen 'boekhouder' van maffiabaas Klaas Bruinsma en andere zware criminelen. Kok had een vuurwerkbom onder Guyts auto geplakt en zijn interieur kort en klein geslagen, omdat hij 150.000 gulden van zijn ex-schoonvader had weggemaakt. Een andere veroordeling draaide om een 'incasso' bij een ex-Ajaxspeler die een partij whisky had gepikt.

Escortbureau
Kok runde, zelfs vanuit de gevangenis, escortbureau Vlinders Escort, dat ook gedetineerden bediende. Kamervragen, lachen toch?

Uit Vlindersescort.nl vloeide begin 2015 vlinderscrime.nl voort. Laten we de misdaadwebsite onorthodox noemen. Spelling is voor Kok geen kopzorg, om te beginnen. (En gemeldede zin uop vlinderscrime zit eer zo ut.) Dat deert zijn bezoekers weinig. Kok schrijft zoals hij praat: broddelend - niet te verwarren met stotterend, leerde hij ons. Zijn gedachten gaan sneller dan zijn tong, of pen.

Boek en tv-programma
Fremdkörper Kok genereert steeds bredere aandacht. Een journalist gaat zijn leven en werk in een boek vangen. Werktitel: Leven als een koning. Na de zomer volgt een zesdelig misdaadprogramma op een nog geheim net. "Mensen vonden het al leuk toen Menno Buch zo'n sukkelige fietsendief liet praten in de bajes. Bij mij krijg je het echte werk."

Kok toont trots zijn bezoekerscijfers, die rond de miljoen clicks per maand schommelen. "In mijn eentje! Crimesite.nl is met víjf man!" Zijn misdaadnieuws wordt voortdurend door andere media overgenomen, al 'stelen' collega's zijn werk tot zijn weerzin zonder bronvermelding.

Als eerste
Zijn populariteit heeft Kok bereikt met zijn heel eigen netwerk en zijn onverschrokkenheid. Journalistieke terughoudendheid en van die herenakkoorden over initialen vindt Kok maar flauwekul. Wat hij vindt, gooit hij online. Is iets nog niet te checken maar klinkt het goed, dan zet hij het voor de zekerheid alvast op de site. Is hij in elk geval weer de eerste. Blijkt achteraf dat hij de verkeerde met naam, toenaam en foto als dader of slachtoffer heeft bestempeld, dan haalt hij het wel weer weg. "Iedereen maakt fouten."

Kok zette dossierdelen uit het veelvoudige moordonderzoek naar Willem Holleeder op zijn site. Justitie wist ze slechts via een drukbezocht kort geding weer offline te krijgen.

Eerder had hij al een filmpje geplaatst waarop Holleeder aan de dis zit met criminelen. Kok vroeg zijn sitebezoekers enkele van hun namen. Om dat filmpje werd Koks huis in Amsterdam-West in november 's nachts met een (semi)automatisch wapen beschoten. De kogelgaten in zijn voordeur en in de gevel laat hij lekker zitten.

'Ouwe boef'
Voor zijn auto, waar negen kogels doorheen waren gevlogen, krijgt hij van de veroordeelde schutters 4500 euro schadevergoeding. "Pure winst! Dat ding kwam toch niet door de APK." Dat zijn zoontje na de aanslag bij hem werd weggehaald, was erger, maar het contact is hersteld.

Kok zal het laten weten aan wie het horen wil - en aan de rest: hij is niet bang. "Ik ben zelf een ouwe boef, toch? Ik heb in elke bajes gezeten. Ze komen maar."

Ik heb al moeite met het schrijven van normale teksten, laat staan met hun namen

Martin Kok over Marokkanen en Antillianen

Hij heeft, inmiddels tot spijt van de autoriteiten, een perskaart waarmee hij grote strafzaken volgt. Zijn interesse gaat voornamelijk uit naar de Hollandse penoze. Marokkanen en Antillianen boeien Kok matig. "Daar heb ik schijt aan. Ik heb al moeite met het schrijven van normale teksten, laat staan met hun namen."

Lange neus
Hij schoof aan bij Jeroen Pauw om te spreken over de voor zes moorden gedetineerde Willem Holleeder, die (ook) volgens Kok zijn vriend Cor van Hout liet liquideren en levenslang moet krijgen. Dat verleidde de deskundige in de eindtune tot een lange neus naar de camera. "Neussie! Nooit meer naar buituhhh!"

Een gesprek in Koks woonkamer wordt aanhoudend onderbroken door een driftige beller, boos omdat Vlinderscrime.nl een crimineel met zijn motorclub in verband brengt. Kok houdt het bondig. "Ik ben in gesprek en heb geen tijd voor een homobende in van die jasjes.." Na het ophangen: "Al die ontevreden mensen..."