Amsterdam Bewaar

Leraren: 'We hoeven geen grotere auto, we willen een eerlijk salaris'

Leerkracht Thijs Roovers: 'Nu lijkt het al om veel geld te gaan, maar als je langer wacht, wordt het duurder'
Leerkracht Thijs Roovers: 'Nu lijkt het al om veel geld te gaan, maar als je langer wacht, wordt het duurder' © Mats van Soolingen

Basisschoolleerkrachten werken zich een slag in de rondte voor een veel te laag salaris. Er moet meer geld komen, anders gaan ze staken.

Vaak is een persoonlijke ervaring de beste katalysator om in actie te komen. Bij Thijs Roovers (38), leraar op de Leonardo da Vincischool in Oud-West, was het de opmerking van zijn hypotheekadviseur. "Verdient een leraar zo weinig?"

Inderdaad, een leraar in het basisonderwijs heeft geen salaris waarmee je een woning in Amsterdam kunt kopen. Die leraar verdient ook minder dan een leraar in het voortgezet onderwijs - al is de opleiding voor basisschoolleerkracht en tweedegraads leraar in de onderbouw van de middelbare school even lang: vier jaar hbo of pabo. Daarbij is de werkdruk zo hoog dat één op de vijf leraren burn-outklachten heeft.

Manifest
"De rek is er helemaal uit. Daarbij komt het grote lerarentekort dat nu al merkbaar is," zegt Roovers. Hij leidt samen met een paar andere leerkrachten het landelijke protest dat vanuit het basisonderwijs is begonnen: PO in Actie. De bijbehorende besloten Facebookgroep voor ­basisschoolleraren kreeg binnen drie weken ­bijna 27.000 leden die de beweging steunen.

Maandag presenteerde de groep een manifest en een pamflet waarin ze de politiek oproepen tot meer salaris en een lagere werkdruk. Zelfs de werkgevers en vakbonden hebben zich aan­gesloten: de PO-raad (de sectorraad van schoolbesturen), de Algemene Onderwijsbond (AOB) en CNV Onderwijs onderschrijven de actie.

Leraren in het basisonderwijs werken gemiddeld zeven uur per week over. We zijn onderschat kapitaal

Thijs Roovers

"Het aantal burn-outs stijgt, we moeten steeds vaker klassen verdelen omdat we geen vervangers kunnen vinden, vacatures staan lang open. We maken ons zorgen."

Eerlijk salaris
Het gaat de onderwijzers niet om het geld, ­benadrukt Roovers. "We hoeven geen grotere auto, we willen een eerlijk salaris. ­Leraren in het basisonderwijs werken gemiddeld zeven uur per week over. We zijn onderschat kapitaal."

In de Randstad en vooral in Amsterdam is het financiële probleem bijkans nog groter. Collega's van Roovers die niet in Amsterdam kunnen wonen omdat het te duur is, leggen er honderden euro's op toe om naar school te komen.

"Parkeervergunningen krijgen we niet en de reisvergoeding dekt de kosten niet." Ook de ­gemeente schiet tekort, vindt hij. "Hoe moeilijk is het om scholen een paar parkeervergunningen te geven? Zeker gezien het lerarentekort - meer dan vierhonderd vacatures in 2020 - zou de gemeente er werk van moeten maken. ­Anders gaan al die leraren in omliggende plaatsen aan de slag."

Maatschappelijke kosten
Een salarisverhoging voor alle leraren in het basisonderwijs zou het land 1,8 miljard euro kosten. En dan gaat het nog niet eens over verlaging van de werkdruk, waarvoor een extra ­investering zou moeten komen.

Nu lijkt het al om veel geld te gaan, maar als je langer wacht, wordt het duurder.

Thijs Roovers

Roovers beseft dat het om veel geld gaat, maar de urgentie is groot. "Nu lijkt het al om veel geld te gaan, maar als je langer wacht, wordt het duurder. Het lerarentekort wordt groter, minder studenten melden zich op de pabo, uiteindelijk gaat de kwaliteit van het onderwijs omlaag. En dan zijn de maatschappelijke kosten enorm."

PO in Actie probeert ook ouders mee te krijgen, opdat zij het belang van een eventuele staking inzien. Staken ligt gevoelig, praten over de ­actiepunten veroorzaakt soms al venijnige ­reacties, merkt Roovers.

"Onder een artikel op Rtlnieuws.nl stonden vernietigende comments. Dat leraren klagers zijn en toch al zo veel vakantie hebben. Het is heel belangrijk dat we laten zien dat leraren ook in de vakantie vaak doorwerken, dat we structureel overwerken en dat het ons om de kwaliteit van het onderwijs te doen is. Dit gaat over de uitholling van het vak."

De deadline is hard: een salarisverhoging móet in het regeerakkoord worden opgenomen, anders leggen de meesters en juffen hun werk neer. Wat dat betreft zou het wel fijn zijn als de formatie wat langer duurt. "Dan hebben we meer tijd om alles voor te bereiden."

Het ene salaris is het andere niet

Een leraar in het basisonderwijs verdient een start­salaris van 2346 bruto per maand (30 procent minder dan een hoogopgeleide gemiddeld verdient). Dat kan oplopen tot maximaal 3477 euro.

Een tweedegraads leraar in het voortgezet onderwijs (die mag lesgeven op het vmbo en in de onderbouw van havo en vwo) begint met 2601 euro per maand en kan tot 4639 euro. PO in Actie wil dat de salarissen gelijk worden getrokken. Voor de klas staan in het basisonderwijs is net zo zwaar of zelfs zwaarder dan op de middelbare school lesgeven, betogen ze.