Amsterdam Bewaar

Karrenvracht boeken voor vluchtelingen

De bibliotheek in de Groenhof.
De bibliotheek in de Groenhof. © Mats van Soolingen

Vier Amsterdamse opvangcentra voor asielzoekers zijn de afgelopen twee maanden voorzien van een pop-upbibliotheek. 'Door te lezen vergeten de vluchtelingen even de dagelijkse sleur van hun bestaan.'

Het boekenaanbod in de noodopvang in de Groenhof in de Marnixstraat is gevarieerd, en verraadt meteen welke talen de asielzoekers het best beheersen: het assortiment Franse, Arabische en Engelse boeken bevat literatuur, het Nederlandse aanbod bestaat vooral uit kinderboeken van schrijvers als Annie M.G. Schmidt. Ook zijn er veel prentenboeken.

Naast de Groenhof kregen ook de noodopvanglocaties in de Havenstraat, de Flierbosdreef en de Schipluidenlaan een bibliotheek. "Het viel nog niet mee een goede boekenselectie samen te stellen," zegt Astrid Vlug, projectleider van de pop-upbibliotheken namens de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA).

Spontane taalles
De openbare bibliotheek had Amsterdammers in december opgeroepen boeken te doneren, wat resulteerde in een gift van ruim achtduizend boeken. "Voor sommige Amsterdammers was dit aanleiding hun hele zolder leeg te ruimen, vermoed ik; we kregen een karrenvracht boeken."

Tussen alle gedoneerde boeken ook veel Nederlandse romans, maar die zijn voor de meeste mensen in de noodopvang voorlopig nog wat te pittig. Boeken in het Arabisch of Farsi waren er aanvankelijk juist te weinig, maar inmiddels is er voor elk wat wils.

We hebben keihard gewerkt om de zaak op eigen kracht zo snel mogelijk te realiseren

"Af en toe sta ik versteld van de woordenschat van sommige vluchtelingen," zegt Vlug. "Er zitten hier veel hoogopgeleiden die de taal razendsnel oppikken. En ze zijn erg leergierig. Vorige week stond ik in de locatie Schipluidenlaan met een lesboek in mijn hand. Kwam ineens een groep vluchtelingen om mij heen staan en stond ik spontaan taalles te geven."

Vrijwilligers
De OBA zette de vier bibliotheken op in samenwerking met de gemeente, HVO-Querido, het Leger des Heils en het educatieve netwerk Leef en leer! dat trainingen geeft aan vrijwilligers die de vluchtelingen Nederlandse taalles willen geven.

De boekenactie wordt niet gesubsidieerd, alles draait op vrijwilligers. "We wilden administratieve rompslomp vermijden, en hebben keihard gewerkt om de bibliotheken op eigen kracht zo snel mogelijk te realiseren," zegt Mariella Schohaus van Leef en leer!

Zebra
Dat de bewoners van de opvanglocaties enthousiast zijn, blijkt ook uit het feit dat ze zich vrijwillig aanmelden als bibliothecaris. Daarnaast hebben ze zelf een uitleensysteem opgezet. "Daar hadden we in eerste instantie bewust niet voor gekozen, omdat we de drempel voor bewoners laag wilden houden," zegt Vlug. "Dat ze nu zelf een systeem opzetten, is alleen maar mooi en toont hun betrokkenheid."

Grote publiekslieveling in de bibliotheek is de dertienjarige Reham, die drie maanden geleden met haar familie Syrië ontvluchtte. Ze spreekt al redelijk Nederlands en helpt andere kinderen als een volleerd bibliothecaris bij het zoeken naar geschikte boeken. Ze mist haar piano uit Syrië, maar geniet van de boekenkasten. Haar favoriete Nederlandse boek heet Zebra.