Amsterdam Bewaar

Deskundigen maken gehakt van nieuw bestuurlijk stelsel

Belangrijkste kritiekpunt: het voorgestelde stelsel lijkt vooral bedoeld om de macht van het stadsbestuur te vergroten.
Belangrijkste kritiekpunt: het voorgestelde stelsel lijkt vooral bedoeld om de macht van het stadsbestuur te vergroten. © Maarten Brante

Kan het voorstel van het college voor een nieuw bestuurlijk stelsel meteen met een sierlijke boog de prullenbak in? Wel als het aan de drie deskundigen ligt die dinsdag op verzoek aanschoven bij een vertegenwoordiging van de gemeenteraad om hun licht te laten schijnen over de plannen.

Het voorstel van verantwoordelijk wethouder Abdeluheb Choho (D66) om de huidige bestuurscommissies in de stadsdelen te vervangen door een benoemd bestuur en een adviescommissie van bewoners, heeft bij Solke Munneke (hoogleraar staatsrecht), Derk Loorbach (hoogleraar bestuurlijke verandering) en bestuurskundige Jan Schrijver in elk geval weinig warme gevoelens losgemaakt, zo werd gisteren duidelijk tijdens de expertmeeting.

Eensgezind en beschaafd formulerend maakten de drie deskundigen gehakt van het plan.

Belangrijkste kritiekpunt: het voorgestelde stelsel lijkt vooral bedoeld om de macht van het stadsbestuur te vergroten in plaats van de burgers meer invloed te geven op het bestuur. Terwijl het toch juist de bedoeling was om de lokale democratie in de stad een flinke oppepper te geven.

Bestuurscultuur
Bestuurskundige Schrijver noemde het voorstel kenmerkend voor de door en door gepolitiseerde bestuurscultuur in de hoofdstad waar de commissie-Brenninkmeijer vorig jaar in haar rapport de vinger op legde.

De commissie heeft het bestuur een spiegel voorgehouden

Jan Schrijver

"De commissie heeft het bestuur een spiegel voorgehouden. En wat gebeurt er? De wethouder geeft zijn ambtenaren opdracht een plan te maken voor een nieuw bestuurlijk stelsel om dat er vervolgens zo snel mogelijk doorheen te jassen met een minimale meerderheid in de raad."

Een plan bovendien dat weinig bestuurlijke verbeelding verraadt. Schrijver deed de suggestie aan de hand eens te kijken naar Londen, dat bestaat uit ruim dertig zelfstandige gemeenten.

Waarom van de zeven stadsdelen niet zeven zelfstandige gemeenten maken met elk een eigen gemeenteraad? Zoiets brengt niet alleen het bestuur dicht bij de burgers, maar ook de zeggenschap om besluiten te nemen.

Derk Loorbach voerde voor de gemeente Rotterdam een onderzoek uit naar het functioneren van de gebiedscommissies in de stad, en vertelde dat in de Maasstad momenteel wordt overwogen de stadsdelen toch weer meer ruimte te geven zelf hun bestuursvorm te kiezen.

Loorbach: "In het ene gebied kan dat een wijkraad zijn, in het andere een bestuur van gekozen burgers. Gewoon wat het beste bij de samenstelling van het gebied past."

Initiatieven
Dat loslaten van macht staat haaks op wat Amsterdam nu voorstelt, vinden de deskundigen.

Schrijver: "Waarom niet de komende bestuursperiode gebruiken voor allerlei experimenten met vormen van lokaal bestuur? De Stopera beperkt zich tot het bieden van ambtelijke ondersteuning en expertise, zodat het echt aan de burgers is om met initiatieven te komen. Laat duizend bloemen bloeien en kijk wat er gebeurt. Als het werkt, is het mooi. Als het niet werkt, stop je er na vier jaar weer mee."

Lees meer over de hete hangijzers van 2017: Een nieuw politiek jaar [+]