Amsterdam Bewaar

Amsterdam gaat barmhartig om met erkenning voor doodgeboren kind

Paroolcolumniste Roos Schlikker spant zich in om de wetgeving te wijzigen
Paroolcolumniste Roos Schlikker spant zich in om de wetgeving te wijzigen © Floris Lok

Doodgeboren kinderen hebben volgens de Nederlandse wet nooit bestaan. De gemeente Amsterdam gaat echter barmhartig met de wetgeving om en geeft wel een overlijdensakte af. Voor de rouwende ouders is die erkenning een hart onder riem.

Ouders van doodgeboren kinderen die bestaansrecht willen voor hun gestorven kroost, krijgen een handreiking van de gemeente Amsterdam. In het Burgerlijk Wetboek staat: 'komt het kind dood ter wereld, dan wordt het geacht nooit te hebben bestaan'. De wettelijke vastlegging van een doodgeborene geschiedt volgens een 'akte van een levenloos geboren kind'. In de Basisregistratie Personen komt het dan niet voor.

De gemeente Amsterdam gaat soepel om met de wetgeving. Ouders van een doodgeboren kind kunnen hier toch een overlijdensakte krijgen, waardoor het kind wel in de bevolkingsadministratie komt. Geboorte- en overlijdensdatum vallen samen op deze overlijdensakte. Op die manier erkent de wet dat het kind heeft bestaan. Zo'n wettelijke erkenning van het doodgeboren kind biedt rouwende ouders vaak steun.

Roos Schlikker
Paroolcolumniste Roos Schlikker schreef vorig jaar over de sterfgeboorte van haar dochter, nu acht jaar geleden. Ook zij miste het wettelijk bestaansrecht voor haar dode kind. Deze week kreeg Schlikker van de gemeente Amsterdam alsnog een overlijdensakte. "Dat voelt als een erkenning," zegt Schlikker. "Ze mag er zijn."

De Amsterdamse ombudsman Arre Zuurmond heeft een grote rol gespeeld bij de totstandkoming van deze overlijdensakte. Hij vroeg een acht jaar oude doktersverklaring op voor Schlikkers doodgeboren kind, op grond waarvan een overlijdensakte werd gemaakt.

Wettelijke muren

Samen met Schlikker spant Zuurmond zich nu in om de Nederlandse wetgeving te wijzigen, omdat meer ouders bij de erkenning van hun dode kind aanlopen tegen de wettelijke muren. Naar schatting komen in Amsterdam per jaar vierhonderd kinderen dood ter wereld.

In de huidige situatie in Nederland is het niet mogelijk om doodgeboren kinderen in te schrijven bij de Burgerlijke Stand, die onder meer geboorte- en overlijdensaktes uitschrijft. De reden daarvoor is dat een geboorteakte consequenties heeft voor het erfrecht; er is een geboorteakte, maar de erfgenaam bestaat niet.

Instanties
Een doodgeboren kind inschrijven in het bevolkingsregister is evenmin mogelijk, omdat ouders dan naderhand post krijgen voor het dode kind van instanties als Belastingdienst en Sociale Verzekeringsbank, wat de situatie vaak pijnlijker maakt. De enige wettelijke registratie die nu bestaat voor doodgeborenen is de 'akte van een levenloos geboren kind'.

Zuurmond en Schlikker proberen de wetgeving echter te wijzigen. Zuurmond: "Bij een congres in mei wil ik andere Nederlandse gemeenten warm maken voor het wijzigen van de wet. En in maart wil ik een haardvuursessie organiseren met specialisten op het gebied van bijvoorbeeld erfrecht- en abortuswetgeving. Ten slotte wil ik naar de Tweede Kamer om de wetgeving te veranderen."

Procedure
Een wetswijziging voor elkaar krijgen is een zaak van lange adem. De procedure duurt doorgaans zo'n drie jaar. De huidige wet is al meer dan honderd jaar oud. Zuurmond: "Ik denk dat de wet barmhartiger kan zijn voor ouders van een doodgeboren kind. Ze krijgen het kind er niet mee terug, maar mogelijk helpt het bij de verwerking."

Net als voor andere akten in de Basisregistratie Personen brengt de gemeente Amsterdam kosten in rekening voor een overlijdensakte die het doodgeboren kind bestaansrecht geeft: 12,80 euro.

Lees zaterdag in PS van de Week de column van Roos Schlikker  'In mijn zak brandt de overlijdensakte van mijn dochter' (+)