Amsterdam Bewaar

Al twee doden dit jaar: hoe onveilig is de tram?

Halte De Boelelaan/VU, waar afgelopen week weer een ernstig ongeluk plaatsvond
Halte De Boelelaan/VU, waar afgelopen week weer een ernstig ongeluk plaatsvond © Marc Driessen

Dit jaar is slecht begonnen voor de Amsterdamse tram: aanrijdingen leidden al tot twee doden, afgelopen week raakte een 21-jarige zwaargewond. Het GVB weet niet waar het aan ligt.

Vraag het bestuurders die wel eens een ernstig ongeluk hebben meegemaakt en ze beginnen stuk voor stuk over de machteloosheid in die ene seconde voordat hun tram in aanraking kwam met die voetganger, die fietser of -  als ze geluk hebben - die auto. Machteloos omdat je weet dat je dan écht helemaal niets kan doen.

57

Met een tram zijn er 57 keer zoveel dodelijke ongelukken als met een personenauto

Remmen heeft nauwelijks zin: bij een vaartje van dertig kilometer per uur is een tram zomaar 25 meter verder voordat hij stilstaat. Rijdt de tram vijftig kilometer per uur, dan is de remweg al meer dan zestig meter. De snelheid van trams ligt regelmatig hoger. En van uitwijken is al helemaal geen sprake: de tram zit vast in de rails. Als je denkt dat het misgaat, gaat het meestal ook mis.

Levensgevaarlijke situaties
Dit jaar is slecht begonnen: botsingen leidden in de eerste paar maanden al tot twee doden. Afgelopen week raakte een jonge vrouw ernstig gewond nadat ze bij de halte VU/De Boelelaan onder sneltram 51 terechtkwam.

Over de oorzaak van dat laatste ongeval valt op dit moment nog niets te zeggen: de politie heeft de zaak in onderzoek. Maar feit is dat trams dag in, dag uit betrokken zijn bij levensgevaarlijke ­situaties. Vervoersbedrijf GVB zegt zich te realiseren dat trams die de hele dag door drukke ­straten rijden, zich extreem voorzichtig ­moeten gedragen. "Onze bestuurders zijn zich daar zeer bewust van," zegt een woordvoerder.

Trams rijden stiller, ze zoeven, en de kleuren blauw, wit en grijs zijn niet opvallend genoeg

Dat trams een risico vormen voor andere verkeersdeelnemers blijkt uit zes jaar oude cijfers van het wetenschappelijke onderzoeksbureau SWOV. Per kilometer zijn er met een tram twaalf keer zoveel ongevallen met ernstige afloop als bij ongevallen met een personenauto. Voor dodelijke ongelukken is deze verhouding nog ongunstiger: met een tram zijn er 57 keer zoveel dodelijke ongelukken als met een auto.

Bakbeest van tonnen
Dat er dit jaar al twee doden zijn te betreuren, kan toeval zijn, zegt het GVB. In 2012 vielen er twee doden, in 2013 geen, in 2014 één en in 2015 twee. Nadat er vorig jaar geen dodelijke ongevallen plaatsvonden, is het dit jaar dus weer raak. "Er is geen sprake van een trend," zegt de woordvoerder. "Het schommelt. Wij kunnen in ieder geval niet zeggen waar het aan ligt."

Verkeersveiligheiddeskundige John Stoop stelde eerder dat trams zichtbaarder moeten worden in het stadsbeeld. "Het blijft een bakbeest van tonnen. Daarnaast rijden ze stiller, ze zoeven, zeker als ze langzaam rijden in het centrum, en de kleuren zijn niet opvallend genoeg. Blauw, wit, grijs. Laat ze maar opvallen met felle kleuren, graffiti wat mij betreft."

Met spoed afgevoerd

De rust leek het laatste jaar net wat weergekeerd, maar afgelopen week was het weer raak: een 21-jarige vrouw kwam ter hoogte van de halte De Boelelaan/VU terecht onder sneltram 51. Ze raakte zwaargewond en werd met spoed naar het ziekenhuis vervoerd, waar ze direct is geopereerd. Ze is nu stabiel. Volgens meerdere getuigen had ze een capuchon op en oordopjes in toen het ongeluk gebeurde, schrijft AT5.

De trambaan is berucht nadat er in de afgelopen jaren verschillende malen zeer ernstige ongelukken gebeurden, waarbij voetgangers en fietsers het slachtoffer waren. Volgens Nico van Hasselt van actiecomité Te Sneltram is het vragen om moeilijkheden met lijn 51. "De haltes liggen verkeerd, ná de kruising. Hierdoor rijden de trams, die je bijna beter treinstellen zou kunnen noemen, met een noodvaart over de kruisingen."

Volgens Van Hasselt is de tram slecht zichtbaar. "Geef ze een lik verf en je ziet ze veel beter aankomen. Bovendien rijdt de tram véél te hard. Het is waanzinnig en zeer gevaarlijk om met zeventig kilometer per uur door een woonwijk te razen."