Amsterdam Bewaar

'Druk op lonen door zzp'ers bedreigt economische groei'

Flexwerkers in een ZZP-verzamelgebouw in Amsterdam.
Flexwerkers in een ZZP-verzamelgebouw in Amsterdam. © ANP

Als een groter deel van de arbeidsmarkt flexibiliseert kan dit mogelijk leiden tot minder loongroei, minder economische vraag en daardoor minder groei. Nu al blijkt dat twintigers door tijdelijk werk minder verdienen.

Dit stelt Henri de Groot, hoogleraar "regionaal economische dynamiek" van de Vrije Universiteit  in Amsterdam (VU). Hij reageert op de dinsdag bekend gemaakte cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waaruit blijkt dat twintigers in flexibele banen werken en gemiddeld 23.100 euro op jaarbasis verdienen, 800 euro minder dan tien jaar geleden.

Volgens De Groot heeft het achter blijven van de lonen bij de groei onder andere te maken met de komst van zzp'ers. "Die worden gedwongen tegen minder betaling hun diensten te leveren." Het bericht van het CBS over de twintigers die in hun flexibele banen minder verdienen dan tien jaar geleden sluit volgens De Groot hier naadloos bij aan.

Positie jongeren verzwakt
"Daar zit een link," zegt De Groot. "Het bevestigt de al langer bestaande indruk dat de positie van jongeren met tijdelijke banen op de arbeidsmarkt aan het verzwakken is." Ze profitteren minder goed van de groei en dreigen alsmaar slechter betaald te worden.

De Amsterdamse professor wijst ook op de in maart verschenen Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam (EVMRA). Daaruit blijkt dat de inkomensgroei van metname zelfstandigen achter blijft bij de productiviteitsontwikkeling. Verwezen wordt naar  het dalen van het deel van de verdiensten dat bedrijven besteden aan loonkosten, de 'arbeidsinkomensquote'.

Vooruitzichten
Uit cijfers van de Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OECD) blijkt ook dat jongeren in Nederland nauwelijks betere vooruitzichten hebben dan in Portugal Spanje en Griekenland als het gaat om werk, inkomen en flexibele contracten. Tijdelijk werk hoeft volgens De Groot geen probleem te zijn. Maar dan zouden de inkomens en contracten niet onder druk moeten komen te staan, en dat is wel het geval.

De zzp'ers vormen op dit moment volgens De Groot een relatief kleine groep op de arbeidsmarkt. "Maar de groep groeit." Het gaat op dit moment al om een miljoen mensen. Er zijn in Nederland ruim tien miljoen banen en deeltijdbanen.

Vraaguitval
Als het aandeel van slecht betaalde flexibele arbeid snel groter wordt kan volgens De Groot het risico op vraaguitval ontstaan. Het afgelopen weekeinde putten Amerikaanse media, waar het aandeel flexibele banen veel groter is, zich uit om  de gevolgen in kaart te brengen. De werkloosheid daalt er tot het laagste punt in zestien jaar, maar de stijging van inkomens, welvaart en welzijn houdt hierbij geen gelijke tred.

Werknemers in tijdelijke banen verdienen veelal minder dan hun collega's in vaste dienst, drijven vaak op nulurencontracten, weten niet hoe veel zij volgende maand verdienen en kunnen geen financiële planning maken. Hun bestedingen blijven structureel achter, waardoor de Amerikaanse economie langzamer groeit dan werd verwacht.

Lees ook: Waarom blijft het inkomen van twintigers achter?